Fobie/Obseje/Lęk

Co najbardziej przeraża Cię w ... Twoim lęku?


 

Fobie/Obseje/Lęk

Lęk jest naszym codziennym towarzyszem, przyjacielem, który ostrzega nas przed niebezpieczeństwem, prowadzi do pobudzenia naszego organizmu, wyostrzenia naszych zmysłów, wyrzutu adrenaliny. Dzięki lękowi jesteśmy w stanie uciec lub przeczekać w bezruchu niebezpieczną dla nas sytuację, ratując swoje życie.

Czasem jednak odczuwamy lęk w sytuacjach, o których wiemy, że nie są specjalnie zagrażające – podpowiada nam to racjonalna część naszych myśli. Istnieją jednak jeszcze inne myśli – irracjonalne i to one przejmują kontrolę nad naszym działaniem, powodując, że unikamy sytuacji wzbudzających w nas nieprzyjemne uczucie lęku, a przez to nasze życie staje się coraz bardziej ograniczone.

Typowe zaburzenia lękowe, wyodrębnione w klasyfikacji zaburzeń psychicznych (ICD-10), w leczeniu których terapia poznawczo-behawioralna okazała się skuteczna to:

Napady lęku (paniki) – charakteryzują się przyspieszonym biciem serca, dusznościami, poceniem się, drżenie, poczuciem nierealności, zawrotami głowy. Towarzyszy im silny lęk przed śmiercią, zawałem, zwariowaniem, utratą kontroli nad sobą. Prowadzą do unikania sytuacji, w których obawiamy się wystąpienia napadu, stąd często towarzyszy im agorafobia.

Zaburzenie lękowe uogólnione – cechuje się stałym poczuciem lęku i zdenerwowania, napięciem, drżeniem, poceniem się, zawrotami głowy. Towarzyszy mu stałe zamartwianie się potencjalnymi możliwymi nieszczęściami, negatywnymi scenariuszami oraz lęk o utratę zmysłów z powodu ciągłego zamartwiania się.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (dawniej: nerwica natręctw) – towarzyszą mu obsesyjne myśli i pewne przymusowe czynności, które musimy wykonać, aby zmniejszyć na trochę poczucie lęku i odczuć chwilową ulgę.

Hipochondria – poczucie lęku o własne zdrowie, lęk przed chorobą, pomimo negatywnych diagnoz stawianych przez lekarzy.

Zaburzenie stresowe pourazowe PTSD – nowe klasyfikacje odróżniają je od zaburzeń lękowych, stąd informacje na temat tego zaburzenia w innej zakładce.

Fobie:

  • Agorafobia – lęk przed otwartą przestrzenią, tłumnymi miejscami, skąd trudno byłoby wyjść lub uciec; często wiąże się z lękiem przed wyjściem z domu, czy podróżowaniem.
  • Fobie społeczne – lęk przed byciem ocenionym przez innych ludzi, co zwykle prowadzi do unikania kontaktów z ludźmi.
  • Fobie specyficzne – lęk odczuwany jest w konkretnych sytuacjach: na wysokości, przy określonych zwierzętach (np. pająkach, wężach, szczurach, psach), zamknięte przestrzenie, konkretne pokarmy, krew, itp.

W zależności od problemu, jego czasu trwania i nasilenia z osobami cierpiącymi na powyższe trudności pracuję technikami poznawczo-behawioralnymi lub terapii akceptacji i zaangażowania (ACT). Czas trwania terapii jest bardzo różny - nawet od kilku tygodni do kilkunastu miesięcy.