Przebieg terapii poznawczo-behawioralnej

Przebieg terapii – czyli o tym, czego możesz spodziewać się w moim gabinecie.


Jeżeli masz pytania co do prowadzonej przeze nas terapii i metod pracy – zapraszamy do kontaktu. Dane kontaktowe znajdziesz w zakładce Kontakt.

Przebieg terapii poznawczo-behawioralnej

O terapii poznawczo-behawioralnej słów kilka

Terapia poznawczo-behawioralna polega na nieprzypadkowym wykorzystywaniu przez terapeutę sprawdzonych technik, których terapeutyczny wpływ potwierdzony został w badaniach naukowych (takich samych, jak w przypadku sprawdzania skuteczności działania lekarstw). W przypadku niektórych problemów natury psychicznej techniki te zostały zebrane w tzw. protokoły – czyli szczegółowe instrukcje, jakimi trudnościami zajmujemy się w określonej kolejności w trakcie terapii. Protokoły ułatwiają prowadzenie terapii w sposób bardzo szybki i skondensowany. Przez lata, wraz z rozwojem nauki, terapia poznawczo-behawioralna ewoluowała i dzisiaj istnieją jej różne odmiany, można powiedzieć - podnurty, tj. klasyczna terapia poznawcza, terapia stricte behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia schematów (schema therapy), terapia oparta na uważności (mindfullness), terapia akceptacji i zaangażowania (ACT - od acceptance and commitment therapy). Mimo pewnych różnic, wykorzystywane w terapii techniki wpływają na nasz sposób myślenia i nasze zachowanie w dwojaki sposób:

- tak, aby nie podtrzymywały dłużej naszego problemu lub

- aby odczuwane przez nas problemy nie ograniczały nas i nie przeszkadzały nam w prowadzeniu życia w zgodzie z naszymi wartościami.

W moim gabinecie, w zależności od rodzaju trudności i problemów, czasu ich występowania, czy nasilenia wykorzystuję techniki klasycznej terapii poznawczo-behawioralnej oraz terapii akceptacji i zaangażowania ACT wraz z praktyką uważności (życia chwilą obecną). Moim nadrzędnym celem jest pomoc w poprawie codziennego funkcjonowania, aby każda osoba, która kończy terapię żyła trochę bardziej tak, jak by chciała, w zgodzie ze sobą i własnymi wartościami.

Słowo o skuteczności

Skuteczność działania jest sprawą podstawową w procesie zmiany. Terapia poznawczo-behawioralna (wraz z nowymi podnurtami) od lat 50. XX wieku przeszła szczegółowe badania i może poszczycić się wysoką  skutecznością leczenia problemów, które klasyfikowane są jako depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe (w połączeniu z farmakoterapią), napady paniki, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (nerwica natręctw), fobia społeczna, fobie specyficzne (np. lęk przed pająkami, wężami, szczurami, widokiem krwi, wysokości, zamkniętych przestrzeni, itp.), hipochondria, zespół stresu pourazowego PTSD, zaburzenia odżywiania: anoreksja, bulimia, otyłość, zaburzenie osobowości z pogranicza (borderline), schizofrenia (w połączeniu z farmakoterapią), zaburzenia organiczne (otępienie), myśli i tendencje samobójcze.

Pierwsze spotkania

Zwykle pierwsze 1-3 spotkania to czas na wzajemne poznanie, dogłębne zrozumienie Twoich trudności i tego, co przeszkadza Ci żyć takim życiem, jakbyś chciał/a. Umawiamy się wtedy na to, do czego dążymy w ramach terapii i jak będziemy to osiągali, czyli uzgadniamy tzw. kontrakt terapeutyczny.

Kolejne sesje

W zasadzie każda nasza terapia zaczyna się psychoedukacją i konceptualizacją – zrozumieniem przyczyn i natury własnych trudności. Często wiąże się to z koniecznością poczytania przekazanych przez terapeutę materiałów. Kolejne spotkania to praca nad myślami, przekonaniami lub konkretnymi zachowaniami, czasem odgrywanie ról, planowanie eksperymentów do wykonania na sesji lub w domu, praktyka medytacyjna, wystawienie się na odczucie trudnych emocji, by się z nimi oswoić i je zaakceptować, itp. Jest to czas i miejsce na zmianę Twojego swojego zachowania, tak by pozwalało Ci realizować ważne cele, kierunki i wartości, często wymagające konfrontowania się ze swoimi lękami, blokadami i barierami. Sesje terapeutyczne są dobrze zorganizowane – zaczynają się od ustalenia planu spotkania, omówienia wykonanej pracy osobistej i ważnych wydarzeń z danego tygodnia, a kończą Twoim podsumowaniem odnośnie tego, co ważnego wynosisz z naszej sesji.

 Praca osobista

Psychoterapeuta poznawczo-behawioralny jest jak trener. Namawia do wypróbowania nowego sposobu podejścia do uczuć, myśli i zdarzeń i postępowania w zgodzie z nim w przeciągu tygodnia, a następnie omawia rezultaty wprowadzonej zmiany na kolejnym spotkaniu. Stąd tak naprawdę terapia i zmiana dokonuje się nie na spotkaniach z terapeutą, lecz w przerwach pomiędzy tymi spotkaniami. Twoja praca osobista staje się zatem nieodzownym i kluczowym elementem terapii, prowadzącym do osiągnięcia założonych celów. Jest bardzo ważne, abyś wykonywał/a umówioną wspólnie pracę osobistą.

Współpraca

Terapia poznawczo-behawioralna oparta jest na ścisłej współpracy. To Ty jesteś ekspertem i znawcą samej/go siebie. Terapeuta posiada pewną wiedzę na temat mechanizmów kierujących zachowaniem. Współpraca w trakcie terapii oznacza, że wszystkie interwencje, techniki i działania są razem uzgadniane, a cel ich zastosowania jest wyjaśniony i tak Klient, jak i terapeuta zgadzają się na ich zastosowanie. Wykonanie wielu zadań wymaga zwykle ciężkiej pracy pomiędzy spotkaniami. Pamiętaj, że bierzesz dużą część odpowiedzialności za swoją terapię, ponieważ to Ty znasz siebie i wyznaczasz kierunek, za którym razem podążamy. Terapeuta jest Twoim trenerem, ale, w przenośni, jeżeli nie stawisz się na trening – nie wyćwiczysz kondycji.

Ograniczenie w czasie

Terapia poznawczo-behawioralna nie trwa w nieskończoność, a jej przybliżony czas trwania umawiany jest wspólnie na początku terapii. Z wieloma problemami udaje się uporać w czasie 3-6-12 miesięcy, jednak czasem terapia trwa znacznie dłużej – wszystko zależy od charakteru i nasilenia Twoich trudności. Pod koniec terapii spotkania mogą być umawiane rzadziej. Choć terapia jest ograniczona w czasie, to jednak nie działa po 2-3 spotkaniach. Pierwsze postępy pojawiają się po kilku lub kilkunastu tygodniach wytężonej pracy nad problemem, kolejne przychodzą z czasem.

Kto może mieć trudność z odnalezieniem się w terapii?

Osoba nastawiona na bardzo szybką pomoc, otrzymanie gotowego rozwiązania swojego problemu lub otrzymanie ulgi na tu i teraz – terapia to praca nad zmianą, a ta wymaga czasu, czasem krótszego, a innym razem dłuższego, niemniej jednak zmiana nie zachodzi w tydzień lub dwa, a ulga nie jest celem terapii. Celem jest zmiana podejścia do życia tak, by było ono bardziej zgodne z naszymi wartościami. Osoba nastawiona na pracę tylko na sesjach – terapia to jak nauka nowego języka – zmiana nie jest możliwa do wprowadzenia na stałe bez nieustannej pracy pomiędzy spotkaniami.

Jak odnieść sukces w terapii? 3 złote zasady:

  1. Wykrzesanie z siebie motywacji do terapii (terapeuta może w tym trochę pomóc, ale nie wskrzesi jej od zera).
  2. Regularne przychodzenie na spotkania, dzielenie się wątpliwościami i trudnościami, lecz także zauważanie nawet drobnych postępów.
  3. Zaangażowanie w wykonywanie pracy osobistej.